📰 ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਨੇ ਸਾਲਾਨਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੇ Question Paper Pattern ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ

ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ (PSEB) ਨੇ ਬੋਰਡ ਦੀਆਂ ਸਾਲਾਨਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਪੱਤਰਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2019 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਔਖਿਆਈ ਪੱਧਰ (Difficulty Level) ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਬਦਲਾਅ (Key Changes)
ਇਹ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਰ੍ਹੇ 2025-26 ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਪਰ ਬੋਰਡ ਨੇ ਇਸੇ ਚਾਲੂ ਸਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਪੈਟਰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਰੀ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
* ਔਖਿਆਈ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ: ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਪੈਟਰਨ (40% ਸੌਖਾ, 40% ਔਸਤ, 20% ਔਖਾ) ਹੁਣ ਬਦਲ ਕੇ 30-40-30 ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
   * ਸੌਖੇ ਸਵਾਲ (Easy Questions): 40% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 30% ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। (ਇਹ ਰੱਟਾ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਸਨ)।
   * ਔਸਤ ਸਵਾਲ (Average Questions): 40% ‘ਤੇ ਹੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ।
   * ਔਖੇ ਸਵਾਲ (Difficult Questions): 20% ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 30% ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। (ਇਹ ਟਾਪਰ ਅਤੇ ਉੱਪਰਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਹਨ)।
* ਵਸਤੂਨਿਸ਼ਠ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਘਟੇ: ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ 40% ਵਸਤੂਨਿਸ਼ਠ ਪ੍ਰਸ਼ਨ (Objective Questions) ਹੁਣ ਘਟਾ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ 25% ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਪਾਠਾਂ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ (Practical Exams)
ਨਵੇਂ ਫੈਸਲੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਠਾਂ ਦੇ ਅਭਿਆਸਾਂ (Chapter Exercises) ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਪੂਰਾ ਪਾਠ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।
* ਪਾਠਾਂ ਦੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਘਟੀ: ਪਾਠਾਂ ਦੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 100% ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਆਉਂਦੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ 25% ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੀ ਪਾਏ ਜਾਣਗੇ।
* ਪ੍ਰਯੋਗੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ: ਜਿਹੜੇ ਪ੍ਰਯੋਗੀ ਟੈਸਟ ਪਹਿਲਾਂ ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਲੈਂਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਪ੍ਰਯੋਗੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲੈਣ ਲਈ ਬੋਰਡ ਖੁਦ ਟੀਚਰ ਭੇਜੇਗਾ।
ਬੋਰਡ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦਾ ਬਿਆਨ
ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾ. ਅਮਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੋਵਿਡ ਸਮੇਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਦੇਣਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਹੁਣ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।
> ਡਾ. ਅਮਰਪਾਲ ਸਿੰਘ: “ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ (Competitive Exams) ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣਗੇ। ਅਸੀਂ 500 ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਕਰਵਾਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੇਪਰ ਦਾ ਔਖਿਆਈ ਪੱਧਰ ਕਿਵੇਂ ਸੈੱਟ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰੱਟਾਫੀਕੇਸ਼ਨ (Rote Learning) ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਸਕਣ।”